Serwis urządzeń kontrolno-pomiarowych

Wprowadzenie w zagadnienia automatyki

Grudzień 1st, 2011

imgW trakcie jakiegokolwiek procesu produkcyjnego człowiek wykorzystuje silę swoich mięśni do wykonywania niezbędnej pracy mechanicznej. Zmysły (wzrok, słuch, dotyk i pozostałe) dostarczają mu informacji o przebiegu procesu, a za pomocą umysłu przeprowadza on operacje logiczne, w wyniku których osądza, czy proces przebiega zgodnie z jego zamierzeniami, czy nie. Od wyników tego mniej lub więcej prostego rozumowania zależy dalszy przebieg czynności.

W celu jak najlepszego zaspokojenia stale wzrastających własnych potrzeb, ludzkość dąży do uzyskania jak największej wydajności i skuteczności procesów produkcyjnych. W miarę rozwoju techniki stworzono więc mechanizmy i sięgnięto do innych źródeł energii niż mięśnie ludzkie. Powstały w ten sposób urządzenia mechanizacyjne oraz pojęcie mechanizacji. Typowym przykładem współczesnych wysoko rozwiniętych urządzeń mechanizacyjnych są kombajny rolnicze i górnicze, urządzenia do transportu poziomego i pionowego (suwnice, dźwigi, przenośniki).

Zadaniem więc urządzeń mechanizacyjnych i zarazem ich główną cechą jest uwolnienie człowieka od wysiłku fizycznego. Przez zastosowanie mechanizacji rola człowieka w procesie produkcyjnym sprowadza się do nadzorowania, kontroli przebiegu procesu, do zwiększania lub zmniejszania ilości energii i surowców, oraz zmiany sposobu ich doprowadzenia. Posługując się przykładem suwnicy, znajdującej duże zastosowanie w hutnictwie, zauważyć można, że działalność suwnicowego polega w zasadzie na stopniowym włączaniu i wyłączaniu napędów elektrycznych i na obserwacji działania tych napędów i mechanizmów.

Kontrola przebiegu procesu produkcyjnego może być bardzo uciążliwa lub niemożliwa do opanowania wyłącznie za pomocą zmysłów ludzkich. Dla wyeliminowania subiektywnego czynnika ludzkiego, zwielokrotnienia i rozszerzenia ograniczonego zakresu działania zmysłów człowieka, stworzono urządzenia kontrolno-pomiarowe lub krótko pomiarowe. Ich zadaniem jest przedstawienie informacji o zjawiskach zachodzących w procesie w sposób wyraźny, jednoznaczny i porównywalny.

Sposób prowadzenia procesu produkcyjnego nazywamy technologią, która określona jest wielkościami fizykalnymi, tzw. parametrami procesu technologicznego, a o nich właśnie informują człowieka przyrządy pomiarowe. Aby uzyskać najlepsze wyniki procesu, konieczne jest zachowanie odpowiednich wartości określonych parametrów technologicznych, przez ciągłą obserwację przyrządów pomiarowych, ocenę ich wskazań i obsługę dźwigni, przycisków, pokręteł itp. urządzeń związanych z działaniem mechanizmów, mających wpływ na wartość i przebieg parametrów technologicznych w procesie. Czynności te — choć proste — mogą być w wielu przypadkach bardzo uciążliwe i wymagające wielu osób dla obsługi procesu. Stworzono więc urządzenia działające samoczynnie — automaty, w związku z czym powstała obecnie bardzo szeroka gałąź techniki — automatyka.

Automatyka jest to część nauki i techniki, która obejmuje całokształt technicznych środków i metod, uwalniających człowieka od spełniania funkcji bezpośredniego prowadzenia procesu produkcyjnego. Trzeba podkreślić, że wprowadzenie automatyki, czyli automatyzacja, pociąga za sobą nie tylko wzrost efektywności produkcji i tym samym wzrost stopy życiowej człowieka, ale również zmianę charakteru jego pracy. W miarę postępu automatyzacji, praca robotnika coraz bardziej zbliża się do charakteru pracy technika lub inżyniera.

Automatyzacja procesów produkcyjnych uzależniona jest z jednej strony od rozwoju produkcji urządzeń automatyki, z drugiej od stopnia opanowania procesu i urządzeń technologicznych, a więc od dobrej współpracy pomiędzy technologami, konstruktorami i automatykami, przy stałym wzroście ich kwalifikacji. Dążenie do dalszego usprawnienia procesu produkcyjnego przy rozległości współczesnych urządzeń przemysłowych, stworzyło podstawę rozwoju nowej gałęzi nauki i, techniki — telemechaniki.

Telemechanika — jest to ta część nauki i techniki, która obejmuje całokształt środków technicznych i metod, umożliwiających zdalne uruchamianie urządzeń mechanizacyjnych. Telemechanizacja uwalnia człowieka od konieczności ciągłego przenoszenia się z miejsca na miejsce w trakcie prowadzenia procesu produkcyjnego. Rozwój telemechaniki jest ściśle uzależniony od możliwości zdalnego obserwowania i nadzorowania przebiegu produkcji. Powstała więc potrzeba stworzenia układów pomiarowych, które zdolne są do przekazywania informacji na odległość. Takie układy wchodzą w zakres dziedziny nazywanej telemetrią.

Telemetria jest to więc część nauki i techniki, zajmująca się środkami technicznymi i metodami zdalnych pomiarów. Każdy układ automatyki, jak łatwo zauważyć na dowolnym przykładzie, zawiera w sobie urządzenia kontrolno-pomiarowe i mechanizacyjne lub telemetryczne i telemechanizacyjne. Istotną i odrębną cechą układów automatyki pozostaje ich samoczynność.

Tags: , , ,

3 Responses to “Wprowadzenie w zagadnienia automatyki”

  1. Gretemen pisze:

    Mówiąc szczerze, to gdy siadałem do neta, żeby poszukać informacji na ten temat, to nie spodziewałem się, że coś znajdę 😉 Miłe zaskoczenie.

  2. Eponnor pisze:

    Strasznie „niszowa” tematyka 😀

  3. Waldek pisze:

    Ale jak widać i ona znajduje swoich odbiorców 😉